काकणवाडा खुर्द (ता. संग्रामपूर, जि. बुलढाणा)
श्री अनिल महाजन प्रतिनिधी – महाराष्ट्र न्यूज टाइम्स : वान नदीच्या खोऱ्यात वसलेले काकणवाडा खुर्द हे गाव वारकरी संप्रदाय, धार्मिक परंपरा आणि सामाजिक एकतेसाठी परिसरात ओळखले जाते. ग्रामपंचायतीद्वारे प्रशासित या गावात आजही भक्तीची परंपरा जिवंत असून गावकऱ्यांच्या जीवनाचा अविभाज्य भाग बनली आहे.
गावात दररोज सायंकाळी हरिपाठ, टाळ-मृदंगाच्या गजरात भजन, अधिक मासानिमित्त काकड आरती, दर शनिवारी महाआरती आणि प्रत्येक एकादशीला विशेष धार्मिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात. गुरुवार आणि एकादशी हे दिवस गावासाठी भक्तीच्या उत्सवासारखे असतात. मंदिर परिसरात विठ्ठल नामाचा अखंड गजर घुमत असतो. अबालवृद्ध एकत्र येऊन भजन-कीर्तनात सहभागी होतात आणि सामूहिक महाप्रसादाचा लाभ घेतात.
जाती-पातीचे भेद विसरून गावकरी एकत्र येतात, अध्यात्मिक विचारांची देवाणघेवाण करतात आणि सामाजिक सलोखा जपतात. आजच्या आधुनिक युगातही काकणवाडा खुर्दने वारकरी संस्कृती आणि भक्तीचा वारसा टिकवून ठेवला आहे. याच धार्मिक आणि सांस्कृतिक वातावरणामुळे गावातील तरुण पिढीवरही चांगले संस्कार होत असल्याचे ग्रामस्थ सांगतात.
मात्र, अशा शांत, भक्तिमय आणि एकोप्याने नांदणाऱ्या गावावर अलीकडेच निसर्गाचा मोठा कोप झाला. वादळी वाऱ्यामुळे गावातील अनेक शेतकऱ्यांच्या केळी पिकांचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाले असून शेतकरी आर्थिक संकटात सापडले आहेत. मेहनतीने जोपासलेले पीक काही क्षणांत जमिनदोस्त झाल्याने शेतकऱ्यांमध्ये हळहळ व्यक्त होत आहे.
गावकऱ्यांच्या मते, संकट कितीही मोठे असले तरी गावातील श्रद्धा, एकता आणि भक्तीची शक्ती त्यांना पुन्हा उभारी देईल. या नैसर्गिक आपत्तीत नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांना शासनाने मदत करावी, अशी मागणीही ग्रामस्थांनी केली आहे.
“आमच्या गावाची खरी ओळख ही भक्ती, शांतता आणि एकजूट आहे. या संकटातून सर्वांना सावरण्याचे बळ मिळावे, हीच विठ्ठल चरणी प्रार्थना,” अशी भावना ग्रामस्थांनी व्यक्त केली.
माहिती : सोपान कुरवाडे, काकणवाडा खुर्द
माहिती सौजन्य : श्री रतिराम आघाव, शेगाव
विशेष लेख- महाराष्ट्र न्यूज टाइम्स

